#meslek

doğru meslek seçimi nasıl yapılır?

kariyerin
Öncelikle sorunun doğru bir soru olduğunu belirterek cevaplamak isterim. Asıl soru meslek seçimi değil doğru meslek seçimi nasıl yapılır. Çocuğunuz meslek seçimine yardımı olacak şekilde genel bir meslek seçim rehberi paylaşmak isterim.

1. Gelecekte Yaşamak İstedikleriniz:


Önümüzde hiçbir engel yok ( sınav, aile baskısı, kazanç vb.) 10 yıl sonraki iş yaşantımı ve genelde hayatınızı nasıl hayal edersiniz? İdealinizdeki yaşantıyı yazın.

Sabah kalktınız nasıl bir eviniz var? Şehirde mi, kasabada mı, apartmanda mı, villada mı? Hangi şehirde? Eşiniz, çocuklarınız, yanınızda çalışanlar var mı, neler yapıyorlar? İşe saat kaçta gidiyor, kaç saat çalışıyorsunuz? Home-ofis çalışması yapıyor musunuz?

İşyerine gittiğiniz, nasıl bir ortam, odanız var mı? Göreviniz ne, kimlerle çalışıyorsunuz, yönetici misiniz, neler yapıyorsunuz gün boyunca…
• Öğle arasında neler yapıyorsunuz, öğleden sonra tekrar büroda mısınız?
• Akşam zamanınızı nasıl değerlendiriyorsunuz? İş çıkışı eve mi döndünüz?
• Bu soruları gözünüzü kapayarak yaşayın, yazın.
• Yazdıktan sonra, düzenli yaşam, standart bir gelir istediğiniz var mı?
• Bağımsız iş saatleri mi istiyorsunuz?
• İş hayatında yaratıcılık mı, bilgi mi, insan mı, nesne mi sizin için önemli.
• Grupla mı çalışmak istiyorsunuz, tek başınıza mı? vb.

Sorularla seçmeyi düşündüğünüz mesleğin gerektirdiği özellikleri düşünün ve karar verin.

2. Meslek Seçiminde Becerilerini Tanıyın:


Beceri, bir etkinlik, görev, rol tanımının alt grubudur.
Bir iş veya mesleğin gerektirdiği becerileri edinmek amacı kişilerin eğitimine devam etmek istemelerinin en önemli nedenlerinden biridir. Meslekle ilgili hangi becerileri kazanmak veya geliştirmek gerektiğini bulmak kişiye düşer.

Eğitime devam etmek isteyen kişiler, öncellikle hangi becerileri kazanacaklarının bilincinde olmalıdırlar. İş, bir meslek alanın, meslek alanı ise kariyerin alt grubudur. Beceri tanımlarına bakalım. S. Fine becerileri üçe ayırmış:

1- Kendini yönetme-idare edebilme becerileri.
2- Fonksiyonel veya Aktarılabilir beceriler
3- İş konusu ile ilgili beceriler

Meslek seçimi beceriler ile ilgili sorular:


A. Zamanı çok iyi kullanarak bitirilmesi gereken bir işi zamanında bitiriyorsanız, hangi tip beceriniz vardır?

B. Bir grupta insanlar arası ilişkilerde problemleri çözüp, en az çatışmayı yaşayabiliyorsanız, hangi tip beceriniz vardır?

C. Eğer bir bilgisayarın parçalarını tanıyabiliyorsanız veya bir yabancı dili öğrendiyseniz nasıl bir beceriniz vardır?

Eğer a'nın A ile, b'nin B ile, c'nin C ile ilgili olduğunu söylediyseniz becerilerinizi keşfetmeye başlarsınız.

A. Kendini Yönetme Becerilerine Örnekler


Bu seçeneklerden hangi özellikler sizde bulunmakta işaretleyin. Önem derecesine göre 1'den başlayarak 5'e kadar sıralayın. Düşündüğünüz meslekte bu özellikler nasıl bir rol oynuyor yazınız.

• Karar verme
• Riske girme
• Fark edilme
• Dikkat
• Mizah duygusu
• Empati
• Sakinlik
• İnsiyatif
• Anlayış
• Seçim yapma
• Düzenlilik
• Kararlılık
• Ayrıntıları bulma
• İyimserlik
• Çok yönlülük
• Uyum
• Strese dayanma
• Merak
• Fark etme
• Kendine saygı
• Destek verme
• İşbirliği
• Kendine güven
• Yargıda bulunma
• Cesaret
• Kendini kontrol
• Diplomatik
• Adanmışlık
• Duygusal tutarlılık
• Hırslı olma

B. Fonksiyonel ve Aktarılabilir Beceriler


Fonksiyonel beceriler temelde bilgi, insan ve iş (alet-makine) ile ilgili alanlardaki eylemleri içerir. Bir kez kazanılan bir fonksiyonel beceri pek çok alanda kullanılabilir. Örneğin 7 yaşında bazı sorunları çözebilme beceriniz varsa, benzeri başka sorular da çözebilirsiniz. Lisede derslerde başarılı olabilirsiniz.

Bilgi = Karşılaştırma, kopya etme, sıralama, hesaplama, koordine etme, analiz etme, sentez etme.
Sizde bu özelliklerden hangileri ne kadar bulunmakta (% olarak) seçmeyi düşündüğünüz meslekte bu özellikler gerekli mi, sizce ne kadar gerekiyor?

İnsan = Yönerge alma, yönergeleri uygulama, dikkat çekme, yönlendirme, öğretme, eğitme, yapma, danışmanlık, uzlaşma.

Sizde bu özelliklerden hangileri ne kadar bulunmakta (% olarak) seçmeyi düşündüğünüz meslekte bu özellikler gerekli mi, sizce ne kadar olması gerekir.

İş = ( nesne, alet, makine…vb) ile ilgili beceriler, belli bir iş veya konunun içerdiği sözlük, uygulama ile ilgili bilgilerin bilinmesini içerir.

Ör. Yabancı dilde dil bilme, bir bilgisayarın, otomobilin, cep telefonun parçalarını bölme ve isimlerini bilme gibi. Psikomotor yetenek de önemlidir. Göz, el, ayak, beyin koordinasyonu gereklidir. Ellerinizi, aletleri iyi kullanabilmeniz bir fonksiyonel beceridir. Ör. Makine müh. Olmak istiyorsanız bu yönlerinizi değerlendirir. Fonksiyonel beceriniz iyi olabilir ama iş-konusu beceriniz de iyi olmalı. Yani mesleği yaparken işi kural, kanun, yönetmenliklere göre yapmalıdır. Öğretmenin konuşma, anlatma, beden dilini kullanması fonksiyonel beceridir, alanı ile ilgili bilgisinin olması da iş-konusu becerisidir.

Beceri Tanıma Listesi:


Elleri kullanma: Montaj, dokuma, makine kullanma, tamir, müzik aleti.
Bedeni kullanma: Koşma, yürüme, açık hava faaliyetleri.
Kelimeleri kullanma: Okuma, öğretme, düzeltme, hatırlatma, anlama.
Duyuları kullanma: Gözlem, inceleme, teşhis koyma, detaylara dikkat etme.
Sayıları kullanma: Listeleme, hesaplama, parayı idare, bütçe…. Vb.
Sezgileri kullanma: Öngörü, karar verme, tahmin, çizim-model, yüz hafızası.
Mantık ve Anolitik Düşünceyi kullanma: Arş, bilgi toplama, organize etme, test etme.
Yaratıcılığı kullanma: Hayal, dizayn, yaratma, doğaçlama, geliştirme.
Yardım etme: Dinleme, ilgi, anlayış, yakınlık, destek, motivasyon, takım ruhu yol gösterme.
Sanatsal yetenekleri kullanma: Beste, heykel, işleme, fotoğraf, mimari vb.
Liderlik etme Yeni proje, karar, yönlendirme, risk, ikna, rakam satış vb.
İzleme: Yönergeleri, kanunları kaybetme, başkalarının geliştirdiğini kullanma model, sınıflanma, kaybetme, bulma.
Meslekler ve Değerleriniz
Kişilerin mesleklerle ilgili değişik beklentileri vardır. Bu beklentilerden bazıları aşağıda verilmiştir. Büyük bir pasta çizin. Aşağıda verilen sıfatlara, tanımlara göre pastayı dilimleyin. Hangi beklentileriniz daha büyük olurdu. X yerine burada yer olmayan ama sizin için önemli değeri yazın. Seçeceğiniz meslekle değerleriniz arasındaki bağı düşünün.

- Fark edilme
- Karar verme yetkisi
- Başarı
- Liderlik
- Para
- Statü
- Çevreye duyarlı
- Yaratıcı
- İnsanlararası ilişkiler
- Bağısızlık
- Rekabet
- Çok yönlülük

Uygun olabilecek meslekler:



Ben ve Ailemin Tercihleri :


Bu çalışma öğrencinin tercihleri ile, ailesinin kendisi için uygun gördüğü meslekleri karşılaştırmasına olanak verir.

Size en uygun ( cazip ) gelen 5 mesleğin yanına * koyun. Bu listeyi işaretlerken daha önce uyguladığınız tanıma tekniklerini düşünün. Yıldızları önem sırasına göre 1'den başlayarak işaretleyebilirsiniz.

Listeyi babanıza verin. Sizin için en uygun gördüğü 5 mesleği işaretlesin. Bu listelemede kendi adının baş harfini yazsın meslek isimlerinin yanına. Nedenleri varsa seçimini yazsın.
Listeyi annenize verin, aynı işlemi ( 2. maddedeki) yapsın.
Listede adını ilk duyduğunuz, ne yaptığını bilmediğiniz meslekleri yanına (?) işareti koyun, onları araştırın.

Kendinize hiç uygun olmadığını düşündüğünüz mesleklerin üzerine çizin. Ailece karşılaştırıp, karar verin. Meslek sizin hayatınız boyunca tek başınıza yapacağınız faaliyettir.

geleceğin meslekleri nelerdir?

kariyerin
Öncelikle geleceğin meslekleri konusunda sorgulama ve araştırma yapmaya başlamanız, sizin için iyi bir başlangıç diyebilirim.

50 yıl sonra meslekler değişecek acaba geleceğin meslekleri nelerdir?


Geleceğin meslekleri kavramı bugünlerde çok popüler bir kavram. Çünkü teknolojiye baktığımız zaman artık önü alınmaz bir hızla ilerliyor ve buda ister istemez tüm meslekleri ilgilendiriyor. Bir çok araştırmaya göre aslında bir 40 yıl içerisinde bugün meslek olarak tanımladığımız bir çok mesleğin yerine başka mesleklerin geleceği ve bu mesleklerin de tarih sayfasından silineceği konuşuluyor. Peki böyle bir gerçeklik varken öğrenci nasıl tercih yapmalı diye baktığımızda burda önemli olan öğrencinin seçtiği bölüm yada meslek değil, öğrencinin bu gelişmelere kendini nasıl adapte ettiği ve meslekle birlikte nasıl dönüşebildiği. Aslında meslekler tarih sayfasından silinmiyor, meslekler dönüşüyor. Kimle birlikte dönüşüyor? O işi yapanlarla birlikte dönüşüyor. O yüzden öğrencilerimizin tüm bölümlere mutlaka sadece bir bölüm bir puan gibi değil de, bir dünya geleceği olarak bakmaları gerekiyor. Çünkü teknoloji gelişirken ve değişirken dünya da değişiyor. Dolayısıyla bizler, bireylerde değişiyoruz. Eğer bu değişime kapalı olursak, geleceğin meslekleri kavramı bizim için sadece bir kavram olarak kalır. O yüzden her bölüme mutlaka bu bölüm 20 yıl sonra nereye gider ve benim gittiği yere gitmem için neler yapmam gerekiri öğrencilerin sorgulaması lazım.

Geleceğin mesleklerinden birkaç örnek vermek gerekirse;
Günümüzde çok popüler olan konulardan, sosyal medyadan bir örnek verelim. Sosyal medya kişisel bir özellik taşıyor, aslında kişisel bilgilerinin de yayınlandığı bir ortam ve hukukta mutlaka siber alanlar veya siber suçlar alanında ciddi değişiklikler olacak. Dolayısıyla aslında avukatlığın da yeni bir alanının olacağını gösteren çalışmalar var. Bilgisayar ve bilgisayar güvenliği üzerine yürüyeceğini görebiliyoruz. Ancak aynı şekilde yine bilgisayarla ilgili eskiden bilgisayar mühendisliği çok aranan bir meslekken artık yazılım mühendisleri ve tasarımcılar çok daha aranan insanlar olmaya başladı. Yeni şeyler üretebilen özellikle yazılım alanında yeni şeyler üreten insanların gelecekte çok daha fazla para kazanabileceğini görebiliyoruz.

Yine tıp alanında ciddi değişiklikler oluyor, artık geçmişin hastalıklarıyla bugün savaşmadığımız gibi geçmişte yaşanan sıkıntıları da bugün çok daha hızlı bir şekilde çözebiliyoruz. İlerleyen yıllarda bu sorunlar daha da hızlı çözülecek. Dolayısıyla her doktorun teknolojiye ayak uydurması ve teknolojiyle birlikte kendi alanını ne kadar yukarı taşıyabileceğini görmemiz gerekecek. Bu yüzden en çok istenilen mesleklerden tıp gibi hukuk gibi mesleklerde dahi bugüne değil yarına bakmak, gelişen teknolojinin bu tür bölümlere nasıl etkiler yapacağını görmek ve buna göre de kendini geliştirmek gerekiyor. Geleceğin mesleklerini sorgularken, size ileride şu meslekler gelecek diyemeyiz ama tüm mesleklerin içerisinde bir evrim süreci olacağını ve tüm mesleklerin teknolojiyle birlikte tahmin edilemeyecek yerlere varacağını hep birlikte izleyeceğiz. Burada öğrencilere düşen görev, girdikleri bölümde kendilerini tüm gelişmelere açık tutsunlar ve kendilerini geleceğe hazırlasınlar.

- Bu bilgiler sayın Nazik Kösegil'in bir röportajından derlenmiştir. Umarım sizin için faydalı olur.

meslek seçerken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

semihturk
Sonradan pişman olmamak için meslek seçerken çok dikkat etmelisiniz. Meslek seçimi geleceğiniz için çok önemlidir. Kararınızı verirken çok dikkatli olmalısınız. Dikkatli olmazsanız pişmanlıklar kapınız çalar. Meslek seçerken birçok öğrencinin sıkça yaptığı hatalar var. Bu hatalar;

- Meslek hakkında tam bilgi sahibi olmamak.
- Ebeveynin istediği mesleği seçmek.
- Yetenekler ve kişilik özellikleri göz ardı edilip statüsüne bakılarak meslek seçmek.
- Alınan puana göre tercih yapmak.
- Neresi olursa olsun bir bölüme yerleşeyim düşüncesiyle tercih yapmak.
- Akran grubunun etkisinde kalmak.
- Bölüm değil üniversite adı için tercih yapmak. (İlla üniversite adı diyorsanız yine sevdiğiniz bölümlere yönelin.)

Şeklinde sıralanabilir. Önemli olan sevdiğiniz, tutkuyla yapabileceğiniz bir meslekte ilerlemenizdir. Kesinlikle ilerde gitmekten mutlu olmayacağınız bir bölümü tercih listenize almayın. Bir bölüm popüler diye o bölümü tercih etmeyin. Yüreğinizin sesini dinleyin, seveceğiniz mesleği seçin.